Ile wynosi płaca minimalna w 2026 i 2027 roku
Obie kwoty mają podstawę w rozporządzeniach Rady Ministrów wydanych na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
| Rok | Minimalne wynagrodzenie | Minimalna stawka godzinowa | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| 2026 | 4806 zł brutto | 31,40 zł brutto | rozporządzenie RM z 11 września 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1242 |
| 2027 | 4950 zł brutto | 32,30 zł brutto | rozporządzenie RM z 14 września 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1213 |
Wynagrodzenie rośnie o 144 zł miesięcznie, czyli o 3 procent. Stawka godzinowa rośnie o 90 groszy, czyli o 2,87 procent, bo art. 5a ustawy każe zaokrąglić wynik wyliczenia do pełnych dziesiątek groszy. Rozporządzenie na 2027 rok zostało ogłoszone 15 września 2026 roku i wchodzi w życie 1 stycznia 2027 roku.
Ile to jest na rękę
Kwota netto nie wynika z rozporządzenia. Zależy od tego, jakie składki i jaka zaliczka na podatek są potrącane konkretnemu pracownikowi, więc każda podana liczba jest wynikiem przyjętych założeń. Poniższe wyliczenie zakłada umowę o pracę w pełnym wymiarze, złożony PIT-2 u tego pracodawcy, koszty uzyskania przychodu 250 zł, brak wpłat do PPK i brak innych potrąceń.
| Pozycja | 2026 (4806 zł) | 2027 (4950 zł) |
|---|---|---|
| Składki społeczne pracownika (9,76% + 1,5% + 2,45%, każda zaokrąglana osobno) | 658,91 zł | 678,65 zł |
| Składka zdrowotna (9%) | 373,24 zł | 384,42 zł |
| Zaliczka na podatek | 168 zł | 183 zł |
| Do wypłaty | 3605,85 zł | 3703,93 zł |
Zmiana warunków zmienia wynik. Pracownik, który nie złożył PIT-2, ma miesięcznie o 300 zł niższą kwotę do wypłaty, bo płatnik nie stosuje u niego kwoty zmniejszającej podatek. Od 2023 roku tę kwotę można podzielić nawet między trzech płatników, więc u jednego z nich odliczenie bywa niższe niż pełna 1/12. Uczestnictwo w PPK obniża wypłatę o wpłatę podstawową pracownika i jednocześnie podnosi podstawę opodatkowania o wpłatę finansowaną przez pracodawcę. Podwyższone koszty uzyskania przychodu dla dojeżdżających spoza miejscowości zakładu pracy działają w drugą stronę.
Ile kosztuje pracodawcę pracownik na płacy minimalnej
Do kwoty brutto dochodzą składki finansowane przez pracodawcę. Wyliczenie przyjmuje składkę wypadkową 1,67 procent, czyli stawkę dla płatnika zgłaszającego do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 osób. Przy wyższej składce wypadkowej koszt rośnie.
| Składnik | 2026 | 2027 |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie brutto | 4806,00 zł | 4950,00 zł |
| Emerytalna (9,76%) | 469,07 zł | 483,12 zł |
| Rentowa (6,5%) | 312,39 zł | 321,75 zł |
| Wypadkowa (1,67%) | 80,26 zł | 82,67 zł |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (2,45%) | 117,75 zł | 121,28 zł |
| FGŚP (0,10%) | 4,81 zł | 4,95 zł |
| Koszt całkowity | 5790,28 zł | 5963,77 zł |
Kolumna 2027 zakłada, że stopy składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i FGŚP zostaną na poziomie z 2026 roku. Ustala je co roku ustawa budżetowa, a budżet na 2027 rok nie jest jeszcze uchwalony. Stawka wypadkowa 1,67 procent obowiązuje do 31 marca 2027 roku, bo rok składkowy w ubezpieczeniu wypadkowym biegnie od kwietnia do marca.
Przy tych założeniach różnica między rokiem 2026 a 2027 wynosi 173,49 zł miesięcznie na osobę, czyli około 1735 zł miesięcznie i około 20 820 zł rocznie przy dziesięciu osobach na płacy minimalnej. Część załogi może być z tego rachunku wyłączona: składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie opłaca się między innymi za pracownice po 55. i pracowników po 60. roku życia oraz przez 36 miesięcy za osoby wracające z urlopów związanych z rodzicielstwem.
Dlaczego w 2027 roku jest jedna podwyżka, a nie dwie
Liczba terminów zmiany nie jest decyzją uznaniową. Zgodnie z art. 3 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę o tym, czy stawki zmieniają się raz czy dwa razy w roku, przesądza prognozowany na kolejny rok wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych:
- co najmniej 105 procent, czyli prognozowana inflacja od 5 procent w górę, oznacza dwa terminy zmiany: 1 stycznia i 1 lipca,
- poniżej 105 procent oznacza jeden termin: 1 stycznia.
Rozporządzenie na 2027 rok ustala jedną kwotę od 1 stycznia, bez drugiego terminu lipcowego. Tak samo było w 2026 roku: rozporządzenie z 11 września 2025 roku zawiera tylko jeden termin zmiany, więc lipcowa podwyżka w 2026 roku nie nastąpiła. Ten sam mechanizm działał w drugą stronę w 2023 i 2024 roku, kiedy prognozowana inflacja przekraczała próg i rozporządzenia ustalały po dwie kwoty: 3490 zł i 3600 zł w 2023 roku oraz 4242 zł i 4300 zł w 2024 roku.
Co wlicza się do płacy minimalnej, a co nie
To jest pytanie, które w firmach pojawia się częściej niż pytanie o samą kwotę, bo od odpowiedzi zależy, czy trzeba komuś dopłacić. Do porównania z kwotą minimalną bierze się składniki wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy zaliczane przez GUS do wynagrodzeń osobowych (art. 6 ust. 4 ustawy). Nie bierze się natomiast sześciu pozycji wymienionych w art. 6 ust. 5:
- nagrody jubileuszowej,
- odprawy pieniężnej z tytułu przejścia na emeryturę lub rentę,
- wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych,
- dodatku za pracę w porze nocnej,
- dodatku za staż pracy,
- dodatku za szczególne warunki pracy.
Praktyczny skutek jest taki, że pracownik z wynagrodzeniem zasadniczym poniżej kwoty minimalnej nie zostaje do niej uzupełniony przez nadgodziny ani przez dodatek stażowy. Jeżeli w danym miesiącu, z uwagi na terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy, wynagrodzenie liczone według art. 6 ust. 4 wypada niżej niż minimalne, pracodawca wypłaca wyrównanie razem z wynagrodzeniem za ten miesiąc (art. 7 ustawy). Przy stawkach godzinowych wyrównanie liczy się za każdą godzinę pracy.
Kogo dotyczy minimalna stawka godzinowa
Stawka 31,40 zł, a od 2027 roku 32,30 zł, dotyczy umów zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego) i umów o świadczenie usług (art. 750 Kodeksu cywilnego) wykonywanych przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi (art. 8a ustawy).
To ostatnie pojęcie ustawa definiuje wąsko w art. 1 pkt 1b. Chodzi o osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, która nie zatrudnia pracowników ani nie zawiera umów ze zleceniobiorcami, albo o osobę fizyczną bez działalności gospodarczej, i tylko wtedy, gdy wykonuje zlecenie na rzecz przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej w ramach prowadzonej przez nią działalności. Poza stawką minimalną zostaje więc zlecenie przyjęte przez spółkę, zlecenie przyjęte przez firmę jednoosobową, która sama kogoś zatrudnia, oraz zlecenie zlecone przez osobę prywatną. Umowa o dzieło nie jest objęta stawką godzinową w ogóle.
Z przepisami o stawce godzinowej wiążą się dwa obowiązki, o których łatwo zapomnieć. Pierwszy: strony określają w umowie sposób potwierdzania liczby godzin, a jeżeli tego nie zrobią, zleceniobiorca sam przedkłada informację o liczbie godzin przed terminem wypłaty (art. 8b). Drugi: wypłacenie stawki niższej niż minimalna jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 1000 zł do 30 000 zł (art. 8e).
Przepisów o stawce godzinowej nie stosuje się także do umów, w których o miejscu i czasie wykonania decyduje sam zleceniobiorca i przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne, oraz do wymienionych w art. 8d umów z obszaru pieczy zastępczej i usług opiekuńczych.
Czy trzeba aneksować umowy o pracę
Zależy od tego, jak zapisano wynagrodzenie w umowie.
Jeżeli umowa odsyła do minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, aneks nie jest potrzebny: kwota zmienia się razem z rozporządzeniem. Jeżeli w umowie wpisano konkretną kwotę, na przykład 4806 zł, to od 1 stycznia 2027 roku wymaga ona zmiany, najczęściej porozumieniem zmieniającym, bo zmiana jest korzystna dla pracownika.
Opóźniony aneks nie obniża jednak wypłaty. Zgodnie z art. 18 § 2 Kodeksu pracy postanowienie umowy mniej korzystne niż przepisy prawa pracy jest nieważne, a zamiast niego stosuje się przepisy. Pracownikowi należy się 4950 zł niezależnie od tego, czy dokument został podpisany na czas. Aneks porządkuje dokumentację, a nie tworzy uprawnienie.
Osobną sprawą jest spłaszczenie siatki płac. Podwyżka kwoty minimalnej nie podnosi automatycznie wynagrodzeń powyżej niej, więc po każdej zmianie część zespołu zbliża się do poziomu osób najmniej zarabiających. To nie jest kwestia przepisów, tylko decyzji pracodawcy o proporcjach wewnątrz firmy, ale warto ją podjąć świadomie, a nie odkryć przy pierwszej rozmowie o wynagrodzeniu.
Co jeszcze rośnie razem z płacą minimalną
Płaca minimalna jest punktem odniesienia dla kilku świadczeń, które zmieniają się bez osobnej decyzji. To najczęściej pomijany skutek podwyżki.
| Świadczenie | Zasada | 2026 | 2027 |
|---|---|---|---|
| Dodatek za pracę w porze nocnej (art. 151⁸ Kodeksu pracy) | 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia | zależy od wymiaru godzin w miesiącu | rośnie wraz z kwotą bazową |
| Wynagrodzenie za czas przestoju niezawinionego przez pracownika, przy pełnym etacie (art. 81 § 1 Kodeksu pracy) | nie niższe niż minimalne wynagrodzenie | 4806 zł | 4950 zł |
| Kwota wolna od potrąceń przy egzekucji należności innych niż alimentacyjne (art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy) | minimalne wynagrodzenie po odliczeniu składek, zaliczki i wpłat do PPK | 3605,85 zł przy założeniach jak wyżej | 3703,93 zł przy założeniach jak wyżej |
| Maksymalna odprawa z ustawy o zwolnieniach grupowych (art. 8 ust. 4 ustawy z 13 marca 2003 r.) | 15-krotność minimalnego wynagrodzenia z dnia rozwiązania stosunku pracy | 72 090 zł | 74 250 zł |
Przy dodatku nocnym stawka godzinowa liczona jest przez podzielenie minimalnego wynagrodzenia przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu, więc kwota dodatku zmienia się z miesiąca na miesiąc. U pracowników stale wykonujących pracę w nocy poza zakładem pracy dodatek można zastąpić ryczałtem odpowiadającym przewidywanemu wymiarowi pracy nocnej (art. 151⁸ § 2 Kodeksu pracy).
Przy kwocie wolnej od potrąceń pełna kwota chroni wynagrodzenie tylko przy egzekucji należności niealimentacyjnych. Przy potrącaniu zaliczek pieniężnych kwota wolna wynosi 75 procent tej sumy, przy karach porządkowych 90 procent, przy niepełnym etacie zmniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, a przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych kwota wolna nie obowiązuje w ogóle.
Odprawa z ustawy o zwolnieniach grupowych dotyczy wyłącznie pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników i przysługuje nie tylko przy zwolnieniu grupowym: art. 10 tej ustawy obejmuje także zwolnienia indywidualne, jeżeli przyczyny niedotyczące pracownika są wyłącznym powodem wypowiedzenia.
Płaca minimalna a składki przedsiębiorcy na starcie
Podwyżka dotyczy także osób, które nikogo nie zatrudniają. Przez 24 miesiące kalendarzowe podstawą wymiaru składek emerytalnej i rentowej jest kwota zadeklarowana, nie niższa niż 30 procent minimalnego wynagrodzenia (art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Daje to 1441,80 zł w 2026 roku i 1485 zł w 2027 roku. Składki są procentem od tej podstawy, więc rosną w tej samej proporcji co kwota minimalna. Podstawa składki zdrowotnej ustalana jest zupełnie inaczej, według dochodu albo przychodu, i ta preferencja jej nie obejmuje.
Moment, od którego biegną te 24 miesiące, zależy od tego, czy przedsiębiorca korzystał wcześniej z ulgi na start. Kto z niej korzysta, liczy okres preferencyjny dopiero od dnia objęcia ubezpieczeniami społecznymi po jej zakończeniu (art. 18aa ustawy). Z preferencyjnej podstawy nie skorzysta osoba, która prowadziła pozarolniczą działalność w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych, ani osoba wykonująca działalność na rzecz byłego pracodawcy w zakresie czynności, które wykonywała u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Od listopada 2026 roku płaca minimalna wyznacza też wysokość zadośćuczynień
Ustawa z 19 czerwca 2026 roku o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 1046) wchodzi w życie 5 listopada 2026 roku i zmienia kwoty, które sąd zasądza w sprawach o mobbing i o nierówne traktowanie. Wszystkie są wyrażone jako wielokrotność minimalnego wynagrodzenia:
- zadośćuczynienie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu: nie niższe niż jednokrotność minimalnego wynagrodzenia,
- zadośćuczynienie przy wielokrotnym naruszeniu tej zasady: nie niższe niż trzykrotność,
- zadośćuczynienie dla pracownika, który doznał mobbingu: nie niższe niż sześciokrotność.
W kwotach z 2026 roku sześciokrotność to 28 836 zł, a od 1 stycznia 2027 roku 29 700 zł. Dotychczasowe przepisy przewidywały w obu sprawach odszkodowanie nie niższe niż jednokrotność minimalnego wynagrodzenia. Nowa ustawa przeniosła ten próg na zadośćuczynienie i podniosła go, a odszkodowanie zostawiła jako roszczenie alternatywne, już bez dolnej granicy ustawowej.
Ważny jest przepis przejściowy. Art. 3 ustawy rozciąga nowe brzmienie także na wielokrotne naruszenia zasady równego traktowania i na uporczywe nękanie, które rozpoczęły się przed 5 listopada 2026 roku i trwały po tym dniu. Sprawa o mobbing ciągnący się od wcześniejszych lat będzie więc rozliczana według nowych kwot, o ile nękanie trwało po wejściu ustawy w życie.
Ta sama ustawa zmienia definicję mobbingu. Mobbing to zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika, przy czym uporczywość oznacza, że nękanie jest powtarzalne, nawracające lub stałe, a zachowania incydentalne mobbingiem nie są. Zmienia się też obowiązek pracodawcy: ma systematycznie przeciwdziałać mobbingowi przez działania prewencyjne, wykrywanie, reagowanie, działania naprawcze oraz wsparcie osób dotkniętych mobbingiem.
Dla pracodawcy najbardziej konkretnym skutkiem tej ustawy jest jednak termin. Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala reguły, procedury i częstotliwość działań przeciwdziałających mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu dóbr osobistych w regulaminie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników (art. 94³ᵃ Kodeksu pracy). Na dostosowanie regulaminu pracy albo wydanie nowego regulaminu ustawa daje 6 miesięcy od dnia wejścia w życie, czyli czas do 5 maja 2027 roku.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi płaca minimalna w 2026 roku?
4806 zł brutto miesięcznie i 31,40 zł brutto za godzinę (Dz.U. 2025 poz. 1242).
Ile wyniesie płaca minimalna w 2027 roku?
4950 zł brutto i 32,30 zł brutto za godzinę od 1 stycznia 2027 roku (Dz.U. 2026 poz. 1213).
Ile to jest na rękę?
Około 3605,85 zł w 2026 roku i 3703,93 zł w 2027 roku przy umowie o pracę w pełnym wymiarze, złożonym PIT-2, kosztach 250 zł i bez PPK. Inne warunki dają inną kwotę.
Czy w 2027 roku będzie druga podwyżka w lipcu?
Nie. Rozporządzenie ustala jedną kwotę od 1 stycznia. Dwa terminy zmiany obowiązują tylko przy prognozowanym wskaźniku cen na poziomie co najmniej 105 procent (art. 3 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę).
Czy dodatek stażowy wlicza się do płacy minimalnej?
Art. 6 ust. 5 ustawy wyłącza dodatek za staż pracy z tego porównania, a razem z nim nagrodę jubileuszową, odprawę emerytalno-rentową, wynagrodzenie za nadgodziny, dodatek nocny i dodatek za szczególne warunki pracy.
Czy trzeba podpisać aneks do umowy?
Tylko wtedy, gdy w umowie wpisano konkretną kwotę. Umowa odsyłająca do minimalnego wynagrodzenia aktualizuje się sama, a brak aneksu nie pozbawia pracownika prawa do nowej kwoty (art. 18 § 2 Kodeksu pracy).
Co grozi za wypłatę poniżej minimalnej stawki godzinowej?
Grzywna od 1000 zł do 30 000 zł (art. 8e ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę).
