Na bieżąco
Przejdz do tresci

Audyt instalacji sprężonego powietrza: kiedy go zlecić i co powinien zawierać raport

4 min czytania

Sprężone powietrze w rachunku zakładu Sprężone powietrze jest w wielu firmach produkcyjnych i usługowych jednym z większych odbiorców energii elektrycznej, a rzadko pojawia się w budżecie jako osobna pozycja. Tekst wyjaśnia, na czym polega audyt instalacji sprężonego powietrza, kiedy warto go zlecić i co zarząd powinien dostać w raporcie końcowym. Koszt wytworzenia sprężonego powietrza składa […]

Technik wykonujący pomiary ciśnienia i przepływu w przemysłowej instalacji sprężonego powietrza w hali produkcyjnej.

Sprężone powietrze w rachunku zakładu

Sprężone powietrze jest w wielu firmach produkcyjnych i usługowych jednym z większych odbiorców energii elektrycznej, a rzadko pojawia się w budżecie jako osobna pozycja. Tekst wyjaśnia, na czym polega audyt instalacji sprężonego powietrza, kiedy warto go zlecić i co zarząd powinien dostać w raporcie końcowym.

Koszt wytworzenia sprężonego powietrza składa się z kilku części: energii zużywanej przez sprężarki, przeglądów i części eksploatacyjnych, uzdatniania powietrza oraz strat w sieci rurociągów. Pierwsza pozycja zwykle dominuje, ale jej wysokość zależy od pozostałych. Nieszczelna sieć zmusza sprężarkę do pracy w czasie, gdy żadne narzędzie nie pobiera powietrza, a zbyt wysokie ciśnienie robocze zwiększa pobór energii przy każdym cyklu sprężania.

W typowej firmie nikt nie mierzy tych elementów osobno. Dział finansowy widzi fakturę za energię całego zakładu, a dział utrzymania ruchu zna stan sprężarek, lecz niekoniecznie ilość powietrza pobieraną przez poszczególne odbiorniki.

Z czego składa się audyt

Audyt instalacji to seria pomiarów, po których powstaje raport. Zakres badań opisuje wykonawca. W ofercie firmy CZEMAR obejmuje on pięć kroków, a ich spis znajduje się na stronie poświęconej usłudze audyt sprężonego powietrza. Poniżej zestawienie tych kroków z informacją, co każdy z nich daje zarządowi.

Pomiar Co ustala
Wydajność sprężarek ilość wytwarzanego powietrza w stosunku do energii elektrycznej potrzebnej do jego wytworzenia
Przepływ powietrza ilość powietrza przepływającego przez poszczególne elementy systemu
Ciśnienie nieprawidłowości w parametrach w kluczowych punktach układu
Punkt rosy poprawność pracy uzdatniania powietrza, zwłaszcza osuszaczy
Szczelność lokalizacja nieszczelnych elementów, które można naprawić punktowo

Z punktu widzenia zarządzania istotne jest to, że każdy pomiar odpowiada na inne pytanie. Pomiar wydajności pokazuje, czy źródło powietrza pracuje sprawnie. Pomiar przepływu i ciśnienia pokazuje, czy powietrze dociera do odbiorników w wymaganych parametrach. Pomiar punktu rosy wskazuje, czy do sieci trafia powietrze wystarczająco suche dla narzędzi i procesu. Analiza szczelności zamyka listę, bo pozwala wskazać miejsca, w których powietrze ucieka bez żadnego pożytku.

Kiedy zlecać audyt

Wykonawcy zalecają powtarzanie audytu w określonych odstępach, ale zdarzenia w zakładzie są lepszym sygnałem niż kalendarz. Najczęstsze powody zlecenia pomiarów to:

  • spadek ciśnienia lub wydajności na stanowiskach pracy, mimo że sprężarki działają,
  • zakup nowych maszyn pneumatycznych albo przestawienie linii produkcyjnej,
  • planowana wymiana lub rozbudowa sprężarkowni, gdy firma chce dobrać urządzenia do faktycznego zapotrzebowania, a nie do szacunku,
  • wzrost kosztów energii, którego nie tłumaczy wzrost produkcji.

Nieszczelności powstają w sposób naturalny, wskutek zużycia złączek, węży i uszczelnień. Doraźne naprawy po zgłoszeniach pracowników zwykle nie wystarczają, bo nie pokazują skali zjawiska w całej sieci.

Co powinien zawierać raport

Raport końcowy jest dokumentem, na którym opiera się decyzja inwestycyjna, dlatego jego struktura ma znaczenie. Przed podpisaniem zlecenia dobrze jest ustalić z wykonawcą, że raport będzie zawierał:

  1. opis stanu instalacji wraz ze schematem rozmieszczenia sprężarek, zbiorników, osuszaczy i odbiorników,
  2. wyniki pomiarów z podaniem miejsc i warunków, w jakich je wykonano,
  3. wskazanie strat, ilościowe i finansowe, oraz lokalizację nieszczelności,
  4. propozycje działań naprawczych w kolejności od najtańszych do wymagających inwestycji,
  5. ocenę, czy dobór urządzeń i projekt instalacji odpowiadają potrzebom zakładu.

Przydatny jest podział działań na takie, które zakład może wykonać własnymi siłami, na przykład naprawa nieszczelnych złączek, oraz takie, które wymagają zakupu lub przebudowy instalacji. Dzięki temu zarząd może rozłożyć wydatki na kilka okresów budżetowych.

Jak przygotować zakład do pomiarów

Wynik audytu zależy od tego, czy pomiary wykonano w typowych warunkach pracy. Przed wizytą warto zebrać dokumentację sprężarek i osuszaczy, schemat sieci, jeśli istnieje, oraz informacje o zmianach produkcyjnych. Pomiary powinny objąć okres, w którym pracują wszystkie stanowiska, a nie tylko godziny jednej zmiany. Jeśli zakład pracuje w kilku trybach, na przykład z przerwą w weekendy, wykonawca powinien o tym wiedzieć, bo nieszczelności najlepiej widać wtedy, gdy odbiorniki są wyłączone.

Firmy, które szukają dostawcy sprężarek, osuszaczy i serwisu w jednym miejscu, mogą porównać ofertę przedsiębiorstwa CZEMAR, zajmującego się sprzedażą, remontami i serwisem sprężarek, z propozycjami innych wykonawców, zwracając uwagę na zakres pomiarów i formę raportu.

Najczęstsze pytania

Czy audyt wymaga zatrzymania produkcji?

Zwykle pomiary wykonuje się w czasie normalnej pracy zakładu, ponieważ ich celem jest ocena rzeczywistego zużycia. Dokładne warunki należy uzgodnić z wykonawcą przed wizytą.

Kto w firmie powinien odebrać raport?

Najlepiej, gdy raport czytają razem osoba odpowiedzialna za utrzymanie ruchu i osoba zarządzająca budżetem. Pierwsza oceni zalecenia techniczne, druga porówna koszty działań z oczekiwanymi korzyściami.

Czy po audycie trzeba od razu kupować nowe urządzenia?

Nie. Raport często wskazuje także działania niewymagające zakupów, takie jak naprawa nieszczelności czy zmiana nastaw ciśnienia. Decyzję o inwestycji warto podjąć dopiero po ich wykonaniu i ponownym sprawdzeniu zużycia energii.

Ten materiał powstał przy udziale narzędzi sztucznej inteligencji i został sprawdzony przez redakcję. Ilustracje wygenerowano przy użyciu AI.

Zobacz również