Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2026 roku
Składka zdrowotna wynosi 9 procent podstawy wymiaru (art. 79 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Wyjątkiem jest podatek liniowy, gdzie stawka to 4,9 procent (art. 79a), ale z zastrzeżeniem minimalnej kwoty, o której niżej.
| Forma opodatkowania | Minimalna podstawa | Minimalna składka | Okres |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa | 4806 zł | 432,54 zł | 1.02.2026 do 31.01.2027 |
| Podatek liniowy | 4806 zł | 432,54 zł | 1.02.2026 do 31.01.2027 |
| Karta podatkowa | 4806 zł | 432,54 zł | 1.01.2026 do 31.12.2026 |
Podstawa to minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w pierwszym dniu okresu, czyli 4806 zł. Tak wynika z komunikatu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 12 stycznia 2026 roku.
Dlaczego minimalna składka wzrosła o ponad jedną trzecią
W 2025 roku podstawa odpowiadała 75 procentom minimalnego wynagrodzenia. Przy kwocie 4666 zł dawało to podstawę 3499,50 zł i składkę 314,96 zł miesięcznie.
To rozwiązanie wprowadziła ustawa z 6 grudnia 2024 roku o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 poz. 1915) i obowiązywało ono wyłącznie przez jeden okres: rok kalendarzowy 2025 przy karcie podatkowej oraz rok składkowy od lutego 2025 do stycznia 2026 przy zasadach ogólnych. Po jego upływie podstawa wróciła do pełnego minimalnego wynagrodzenia.
Skutek dla przedsiębiorcy z dochodem poniżej progu minimalnej składki: 117,58 zł więcej miesięcznie, czyli 1410,96 zł w skali roku. To wzrost o 37 procent, choć samo minimalne wynagrodzenie wzrosło w tym czasie o 3 procent. Rachunek nie wynika z podwyżki stawki, tylko z powrotu do wcześniejszej podstawy.
Ryczałt: trzy progi i przychód liczony narastająco
Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych składka nie zależy od dochodu, tylko od przychodu, i przyjmuje jedną z trzech wartości. Podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale poprzedniego roku, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszane przez Prezesa GUS. Za czwarty kwartał 2025 roku wyniosło ono 9228,64 zł.
| Przychód od początku roku | Podstawa | Składka 2026 | Składka 2025 |
|---|---|---|---|
| do 60 000 zł | 60% przeciętnego wynagrodzenia, czyli 5537,18 zł | 498,35 zł | 461,66 zł |
| powyżej 60 000 zł do 300 000 zł | 100%, czyli 9228,64 zł | 830,58 zł | 769,43 zł |
| powyżej 300 000 zł | 180%, czyli 16 611,55 zł | 1495,04 zł | 1384,97 zł |
Wzrost względem 2025 roku wynosi w każdym progu 7,9 procent i bierze się wyłącznie ze wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, które w czwartym kwartale 2024 roku wynosiło 8549,18 zł.
Rzecz, która zaskakuje najczęściej: próg liczy się od przychodów osiągniętych od początku roku kalendarzowego, a nie od przychodu danego miesiąca (art. 81 ust. 2f ustawy). Przedsiębiorca, który przekroczy 60 000 zł w sierpniu, od sierpnia płaci składkę z drugiego progu i płaci ją do końca roku, nawet jeżeli w kolejnych miesiącach przychód będzie niski. Próg raz przekroczony nie cofa się w dół.
Kiedy płaci się więcej niż minimum
Kwoty z pierwszej tabeli to dolna granica, a nie stała opłata. Na skali podatkowej składka wynosi 9 procent dochodu, na podatku liniowym 4,9 procent dochodu. Dopiero gdy tak policzona kwota wypadnie niżej niż 9 procent minimalnego wynagrodzenia, płaci się minimum.
Progi, powyżej których składka przestaje być minimalna:
- skala podatkowa: dochód miesięczny powyżej 4806 zł,
- podatek liniowy: dochód miesięczny powyżej 8827,35 zł (przy niższym dochodzie 4,9 procent daje mniej niż 432,54 zł).
Na karcie podatkowej i na ryczałcie dochód nie ma znaczenia: składka jest ustalana ryczałtowo według tabel wyżej.
Rok składkowy to nie rok kalendarzowy
Przy zasadach ogólnych składka zdrowotna rozlicza się w roku składkowym, który trwa od 1 lutego do 31 stycznia roku następnego (art. 81 ust. 2 ustawy). Przy karcie podatkowej i przy ryczałcie obowiązuje zwykły rok kalendarzowy.
Ma to dwa praktyczne skutki. Pierwszy: nowa minimalna podstawa dla skali i liniowego zaczyna obowiązywać dopiero od lutego, więc składka za styczeń jest jeszcze liczona według poprzedniej. Drugi: roczne rozliczenie obejmuje okres luty-styczeń, a nie styczeń-grudzień, co przy porównywaniu z zeznaniem podatkowym bywa mylące.
Kilka działalności: podstawy się sumują
Przedsiębiorca prowadzący więcej niż jedną działalność nie płaci składki od każdej z nich osobno. Na skali i na podatku liniowym składkę opłaca się od sumy dochodów, przy czym tak ustalona podstawa nie może być niższa od minimalnej (art. 82 ust. 2a ustawy).
Na ryczałcie sumuje się przychody z tych działalności i dopiero suma decyduje o progu (art. 82 ust. 2b). Dwie działalności po 40 000 zł przychodu rocznie oznaczają więc próg drugi, a nie dwa razy próg pierwszy.
Inaczej jest przy spółkach wymienionych w art. 82 ust. 5, na przykład przy jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółce komandytowej. Tam składkę opłaca się odrębnie od każdej spółki.
Kto nie płaci składki od działalności
Ustawa przewiduje trzy sytuacje, w których osoba prowadząca działalność gospodarczą nie opłaca od niej składki zdrowotnej:
- pobiera emeryturę lub rentę nieprzekraczającą miesięcznie minimalnego wynagrodzenia, a przychody z działalności nie przekraczają miesięcznie 50 procent najniższej emerytury albo rozlicza się kartą podatkową (art. 82 ust. 8),
- ma orzeczony umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności przy tym samym warunku co do przychodów albo karty podatkowej (art. 82 ust. 9),
- pobiera zasiłek macierzyński nieprzekraczający miesięcznie kwoty świadczenia rodzicielskiego (art. 82 ust. 9a).
Zwolnienie dotyczy tytułu, jakim jest działalność gospodarcza. Ubezpieczenie zdrowotne wynika wtedy z innego tytułu, na przykład z emerytury.
Co można odliczyć
Możliwość odliczenia zależy od formy opodatkowania i po zmianach z 2022 roku nie jest pełna w żadnej z nich.
| Forma | Co można zrobić ze składką | Limit w 2026 roku |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | nic, składka nie pomniejsza ani dochodu, ani podatku | brak odliczenia |
| Podatek liniowy | zaliczenie do kosztów albo odliczenie od dochodu | łącznie 14 100 zł |
| Ryczałt | pomniejszenie przychodu o połowę zapłaconych składek | 50% zapłaconych składek |
| Karta podatkowa | odliczenie od podatku | 19% zapłaconej składki |
Limit dla podatku liniowego ogłasza co roku Minister Finansów. Na 2026 rok wynosi 14 100 zł i obejmuje łącznie składki zaliczone do kosztów oraz odliczone od dochodu, a nie każdą z tych dróg osobno (obwieszczenie z 12 grudnia 2025 r., M.P. 2025 poz. 1274).
Roczne rozliczenie: dopłata albo zwrot
Składki płacone w trakcie roku są zaliczkowe. Po jego zakończeniu ustala się roczną podstawę wymiaru i porównuje z sumą składek wykazanych w dokumentach za poszczególne miesiące.
Roczne rozliczenie składa się w dokumencie rozliczeniowym za miesiąc, w którym upływa termin złożenia zeznania podatkowego, czyli za kwiecień. Ewentualna dopłata jest płatna w terminie płatności składek za ten miesiąc. Dla przedsiębiorcy opłacającego składki wyłącznie za siebie jest to 20. dzień następnego miesiąca (art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Przy nadpłacie mechanizm jest inny i wymaga działania ze strony przedsiębiorcy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotowuje wniosek o zwrot na profilu informacyjnym, ale to ubezpieczony musi go złożyć, wyłącznie elektronicznie. Zwrot następuje nie później niż w terminie trzech miesięcy od upływu terminu na złożenie zeznania. Niezłożenie wniosku oznacza, że nadpłata zostaje rozliczona na koncie płatnika do końca roku, a nie wraca na rachunek.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2026 roku?
432,54 zł miesięcznie przy skali podatkowej, podatku liniowym i karcie podatkowej. Podstawą jest minimalne wynagrodzenie, czyli 4806 zł.
Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku?
498,35 zł przy przychodzie do 60 000 zł, 830,58 zł powyżej tej kwoty do 300 000 zł oraz 1495,04 zł powyżej 300 000 zł.
Dlaczego składka wzrosła bardziej niż płaca minimalna?
Bo w 2025 roku podstawą było 75 procent minimalnego wynagrodzenia, a to rozwiązanie obowiązywało tylko przez jeden rok. Od lutego 2026 podstawą jest pełne minimalne wynagrodzenie.
Od kiedy obowiązuje nowa minimalna składka?
Przy skali i podatku liniowym od 1 lutego 2026 roku, bo tam rok składkowy trwa od lutego do stycznia. Przy karcie podatkowej od 1 stycznia 2026 roku.
Czy po przekroczeniu progu na ryczałcie składka wraca do niższej?
Nie. Próg liczy się od przychodów narastająco od początku roku kalendarzowego, więc po jego przekroczeniu wyższa składka obowiązuje do końca roku.
Ile można odliczyć na podatku liniowym?
Łącznie 14 100 zł w 2026 roku, licząc razem składki zaliczone do kosztów i odliczone od dochodu.
Kiedy ZUS zwraca nadpłatę?
Po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku przygotowanego na profilu informacyjnym, nie później niż w terminie trzech miesięcy od upływu terminu na złożenie zeznania podatkowego.
