Kto w firmie odpowiada za badanie stanu techniki we wniosku o dotację
Przedsiębiorstwo, które składa wniosek w ścieżce SMART programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, powinno wykonać badanie stanu techniki dla swojego projektu. Tekst pokazuje, jak podzielić tę pracę między zarząd, dział rozwoju i zewnętrznego wykonawcę oraz jakie informacje trzeba przygotować przed zleceniem.
Badanie stanu techniki polega na poszukiwaniu podobnych rozwiązań w bazach patentowych i w innych dostępnych źródłach, na przykład w literaturze specjalistycznej. Jego wynik pokazuje, czy rozwiązanie zaplanowane w projekcie już istnieje, oraz czy po zakończeniu prac da się je wdrożyć bez przeszkód ze strony cudzych praw wyłącznych. Obie odpowiedzi wpływają na wiarygodność wniosku, dlatego zarząd traktuje je jako element planowania projektu, a nie formalność wykonywaną na końcu.
Zarząd: zakres i termin
Do zarządu należy decyzja, który produkt lub technologia jest przedmiotem projektu, oraz ustalenie, kiedy raport ma być gotowy. Raport musi trafić do wnioskodawcy z zapasem czasu, bo jego wnioski przenosi się do opisu projektu. Jeśli wyniki pokażą, że podobne rozwiązanie jest już chronione, firma może zmienić założenia, zanim wyda środki na przygotowanie wniosku.
Zarząd ustala też, na jakim terytorium firma zamierza sprzedawać produkt po zakończeniu projektu. Od tego zależy, w których krajach sprawdza się cudze patenty. Firma, która planuje sprzedaż wyłącznie w Polsce, ma inny zakres badania niż firma nastawiona na eksport.
Dział rozwoju: opis rozwiązania
Wykonawca badania zna bazy patentowe, ale nie zna produktu firmy. Dlatego dział rozwoju przygotowuje opis, który pozwala poprawnie zaklasyfikować przedmiot badania. Nieprawidłowe zaklasyfikowanie przedmiotu albo brak jasno sprecyzowanych kryteriów poszukiwań może skutkować negatywną decyzją instytucji przyznającej dofinansowanie.
Opis powinien zawierać:
- budowę lub sposób działania rozwiązania, bez haseł marketingowych,
- cechy, które według zespołu odróżniają je od produktów dostępnych na rynku,
- znane zespołowi rozwiązania konkurencyjne i ich ograniczenia,
- rysunki, schematy lub zdjęcia prototypu, jeśli istnieją.
Im dokładniejszy opis, tym mniej pytań uzupełniających pojawia się w trakcie pracy wykonawcy.
Wykonawca: kryteria poszukiwań i raport
Badanie stanu techniki może przeprowadzić każdy, także sam wnioskodawca. Zlecenie go rzecznikowi patentowemu zwiększa wiarygodność wniosku, bo wykonawca uwzględnia wymogi i wytyczne instytucji grantowych. Firma otrzymuje też dokument, z którego łatwo przenieść informacje do formularza wniosku.
Raport pod wniosek o dofinansowanie obejmuje analizę stanu techniki, analizę czystości patentowej rozwiązania oraz rekomendacje dotyczące ochrony wyników prac. Część wnioskodawców po lekturze takiego raportu modyfikuje projekt, aby nie naruszyć cudzych praw wyłącznych. Zmiana założeń na etapie planowania zwykle kosztuje mniej niż poprawianie konstrukcji po zakończeniu prac badawczych.
Gdzie szukać wykonawcy
Przy wyborze wykonawcy warto sprawdzić trzy rzeczy: czy zna dziedzinę techniki projektu, czy w ofercie ma badania pod wnioski o dofinansowanie oraz czy podaje, co dokładnie zawiera raport. Kancelarie patentowe oferują takie opracowania jako badanie stanu techniki dla projektu SMART, a część z nich przygotowuje także badania szyte na miarę.
Przed zleceniem badania warto spisać, co w projekcie jest nowe i czym według zespołu różni się od produktów konkurencji. Taka lista porządkuje kryteria poszukiwań i pozwala wykonawcy szybko wskazać dokumenty, które wymagają omówienia.
Przykładem wykonawcy z takim zakresem usług jest kancelaria europejskiego rzecznika patentowego z Łodzi. Jej właścicielka ma wykształcenie biotechnologiczne i specjalizuje się w ochronie rozwiązań z dziedziny biologii, biotechnologii, farmacji, medycyny i chemii, ale zajmuje się także innymi dziedzinami techniki.
Harmonogram: co po raporcie
Po otrzymaniu raportu dział rozwoju porównuje jego wnioski z założeniami projektu. Jeśli raport wskazuje cudze zastrzeżenia zbliżone do planowanego rozwiązania, firma rozstrzyga, czy zmienia konstrukcję, czy zamawia pogłębioną analizę. Zarząd decyduje także, czy wyniki projektu będą zgłaszane do ochrony, bo rekomendacje w raporcie dotyczą również tego etapu.
Kierownik projektu pilnuje, aby wnioski z raportu trafiły do właściwych części wniosku. Osoba odpowiedzialna za finanse sprawdza, czy ewentualna zmiana założeń technicznych nie wpływa na budżet, a osoba przygotowująca formularz porównuje opisy rozwiązania w raporcie i we wniosku. Jedna lista zadań z nazwiskami i terminami wystarcza, by nikt nie czekał na informację, która leży w innym dziale.
Najczęstsze pytania
Czy badanie stanu techniki musi wykonać rzecznik patentowy?
Formalnie badanie może przeprowadzić każdy, na przykład wnioskodawca. Zlecenie go rzecznikowi patentowemu zwiększa wiarygodność wniosku, ponieważ wykonawca zna bazy patentowe i wymogi instytucji grantowych.
Co powinno znaleźć się w raporcie pod wniosek o dofinansowanie?
Raport obejmuje analizę stanu techniki, analizę czystości patentowej rozwiązania oraz rekomendacje dotyczące ochrony wyników prac. Informacje powinny być na tyle przejrzyste, aby można je było przenieść do wniosku.
Czy raport przydaje się tylko przy składaniu wniosku?
Wnioski z raportu pokazują także ryzyko związane z prawami wyłącznymi osób trzecich i mogą zainspirować zespół do dalszych prac nad rozwiązaniem.


