Które koszty w lokalu gastronomicznym przeglądać co miesiąc
Właściciel lokalu gastronomicznego często ocenia wynik po jednej liczbie: ile wpłynęło na konto. Ten tekst opisuje pozycje kosztów, które warto zestawiać co miesiąc, i sposób, w jaki można je porównywać ze sprzedażą.
Koszt surowców w stosunku do sprzedaży
Najważniejszą pozycją jest wartość zakupionych produktów w porównaniu z tym, co lokal sprzedał. Aby ją obliczyć, trzeba znać stan magazynu na początku i na końcu miesiąca. Z tego powodu regularna inwentaryzacja jest podstawą kontroli kosztów, a nie dodatkową formalnością. Bez niej nie wiadomo, czy produkty zostały sprzedane, zużyte w kuchni czy zmarnowane.
Różnicę między zużyciem teoretycznym a faktycznym wyznacza się, porównując receptury z zapisami sprzedaży. Jeśli lokal sprzedał określoną liczbę porcji, a z magazynu ubyło więcej składników, niż wynika z receptur, przyczyną mogą być porcje większe od założonych, odpady lub błędy przy przyjmowaniu dostaw.
Koszty zespołu
Drugą dużą pozycją są wynagrodzenia i koszty zatrudnienia. Warto zestawić je z godzinami, w których lokal rzeczywiście ma gości. Jeśli grafik zakłada pełną obsadę w porach, w których ruch jest niewielki, jest to informacja do zmiany organizacji pracy. Nie chodzi o ograniczanie zespołu na siłę, tylko o dopasowanie liczby osób do pory dnia i dnia tygodnia.
Pomaga też notowanie godzin nadliczbowych i zastępstw. Gdy w jednym miesiącu zdarza się ich dużo, zwykle oznacza to, że grafik nie uwzględnia absencji albo że w zespole brakuje osoby na konkretnym stanowisku.
Koszty stałe i opłaty cykliczne
Czynsz, media, ubezpieczenie, licencje na oprogramowanie i abonamenty zmieniają się rzadziej niż koszty surowców, dlatego łatwo o nich zapomnieć. Raz na kwartał dobrze jest sprawdzić listę umów i opłat cyklicznych. Zdarza się, że lokal płaci za usługi, z których zespół już nie korzysta, albo za pakiety większe niż potrzebne.
Straty i odpady
Osobną kategorią są produkty zepsute, rozlane lub zwrócone przez gości. Jeśli zespół zapisuje je na bieżąco, właściciel widzi, które pozycje menu generują największe straty, i może zmienić porcję, recepturę lub wielkość zamówienia u dostawcy. Bez zapisów straty trafiają do ogólnego kosztu surowców i nie da się ich odróżnić od innych odchyleń.
Jak zestawić dane w jednym miejscu
Do miesięcznego przeglądu wystarczy prosty arkusz lub raport z systemu sprzedaży. Warto, żeby zawierał te same kolumny w każdym miesiącu:
- sprzedaż z podziałem na kuchnię i bar,
- koszt zakupionych produktów,
- zmiana stanu magazynowego,
- koszty zatrudnienia,
- koszty stałe,
- zapisane straty.
Po kilku miesiącach widać, które liczby się zmieniają, a które pozostają stałe. Wtedy łatwiej ocenić, czy zmiana w menu, grafiku lub u dostawcy przyniosła efekt.
Gdy właściciel nie ma czasu na takie zestawienia albo brakuje mu doświadczenia w ich ocenie, może zlecić ten obszar wykonawcy. Informacje o tym, kiedy zlecić zarządzanie lokalem na zewnątrz, pomagają ocenić, jaki zakres przekazać i na jak długo.
Kiedy wynik wymaga szerszej analizy
Jeśli koszt surowców rośnie kilka miesięcy z rzędu mimo stałej sprzedaży, warto sprawdzić dostawców, ceny zakupu i receptury. Jeśli rosną koszty zespołu przy niezmienionym ruchu, trzeba przeanalizować grafik. Jeśli wzrost dotyczy kilku pozycji jednocześnie, przyczyną bywa brak jednej osoby odpowiedzialnej za kontrolę kosztów. W takich sytuacjach właściciel powinien wyznaczyć odpowiedzialnego albo skorzystać z pomocy z zewnątrz.


