Na bieżąco
Przejdz do tresci

Trudne rozmowy w zespole: kiedy warto zadbać o umiejętności komunikacyjne pracowników

4 min czytania

Zespół i trudne rozmowy: od czego zacząć Rozmowy w zespole, które za każdym razem kończą się tym samym napięciem, zabierają czas kierownikom i kadrom. Ten tekst opisuje, po czym poznać taką sytuację, co firma może uporządkować sama i kiedy pracownikowi może pomóc praca nad umiejętnościami społecznymi z wykwalifikowanym specjalistą. Rozmowy, które wracają w tej samej […]

Kierownik i pracownik prowadzący spokojną rozmowę o współpracy zespołowej w nowoczesnym biurze.

Zespół i trudne rozmowy: od czego zacząć

Rozmowy w zespole, które za każdym razem kończą się tym samym napięciem, zabierają czas kierownikom i kadrom. Ten tekst opisuje, po czym poznać taką sytuację, co firma może uporządkować sama i kiedy pracownikowi może pomóc praca nad umiejętnościami społecznymi z wykwalifikowanym specjalistą.

Rozmowy, które wracają w tej samej formie

W większości firm zdarzają się sporne rozmowy: o podział zadań, o termin, o sposób przekazania uwagi. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy ta sama sytuacja powtarza się z tymi samymi osobami. Jeden pracownik unika odpowiedzi na wiadomości, drugi reaguje ostro na każdą uwagę, trzeci milczy na spotkaniach i zgłasza zastrzeżenia dopiero po ich zakończeniu. Kierownik poświęca potem czas na wyjaśnianie nieporozumień zamiast na planowanie pracy.

Takie sytuacje rzadko wynikają z jednej przyczyny. Bywa, że zawinił brak jasnych reguł, bywa, że przeciążenie zadaniami, a bywa, że ktoś po prostu nie wie, jak powiedzieć o swoim zdaniu w sposób, który druga strona przyjmie. Dlatego pierwszym krokiem jest spokojne ustalenie, czy problem dotyczy organizacji pracy, czy sposobu porozumiewania się.

Z czego składają się umiejętności społeczne w pracy

Umiejętności społeczne to zestaw kompetencji, który pozwala nawiązywać relacje, rozumieć własne emocje i porozumiewać się z innymi. W miejscu pracy najczęściej widać je w kilku sytuacjach:

  • obserwowanie zachowań rozmówcy i właściwe ich odczytywanie,
  • współodczuwanie, czyli wyobrażenie sobie sytuacji drugiej osoby,
  • znajomość zasad obowiązujących w zespole i organizacji,
  • rozwiązywanie sporów bez agresji,
  • jasne mówienie o swoich oczekiwaniach i współpraca w grupie.

Każdy z tych elementów można rozwijać w dowolnym wieku. Nie oznacza to, że pracownik, któremu rozmowy sprawiają trudność, ma jakąkolwiek wadę. Różne osoby w różnym stopniu czują się swobodnie w kontakcie z innymi, a przyczyny bywają związane z doświadczeniami z wcześniejszych etapów życia.

Co firma może uporządkować sama

Zanim przełożony zaproponuje komukolwiek zewnętrzne wsparcie, warto sprawdzić, czy zespół ma podstawowe narzędzia do porozumiewania się. Pomocne są proste rozwiązania:

Obszar Co można ustalić
Spotkania zespołu stały porządek, czas na głos każdej osoby, spisane ustalenia po zakończeniu
Przekazywanie uwag rozmowa w cztery oczy, opis konkretnej sytuacji zamiast oceny osoby
Spory między pracownikami jedna znana ścieżka zgłoszenia i osoba, która prowadzi rozmowę
Podział zadań jasno określone odpowiedzialności i terminy, spisane w jednym miejscu

Jeżeli po uporządkowaniu tych spraw ta sama osoba nadal ma kłopot z rozmowami, to sygnał, że warto z nią porozmawiać o tym indywidualnie, spokojnie i bez oceniania.

Kiedy pomóc może trening umiejętności społecznych

Niektóre osoby chcą popracować nad tym, jak mówią o swoich potrzebach, jak reagują na krytykę i jak zachowują się w sporze. Dla takich osób jedną z możliwości jest trening umiejętności społecznych. Według opisu na stronie poradni obejmuje on pracę nad asertywnością, komunikacją werbalną i niewerbalną oraz rozwiązywaniem problemów i konfliktów. Podstawowym ćwiczeniem jest odgrywanie ról, dzięki któremu można wypróbować nową reakcję w bezpiecznych warunkach, a potem stosować ją na co dzień. Zajęcia mogą odbywać się indywidualnie albo w grupie, a prowadzi je terapeuta.

Warto pamiętać o granicy: decyzja o skorzystaniu z takiej pomocy należy do pracownika. Firma może poinformować, że takie możliwości istnieją, ale nie powinna oczekiwać, że ktoś do nich sięgnie, ani pytać o szczegóły. Rozmowy ze specjalistą są prywatną sprawą osoby, która się na nie zdecydowała.

Jak rozmawiać z pracownikiem o propozycji wsparcia

Dobra rozmowa na ten temat opiera się na kilku zasadach. Przełożony opisuje konkretne sytuacje, które zaobserwował, i mówi, jak wpływają one na pracę, a nie ocenia charakteru. Pyta, jak pracownik widzi te sytuacje, i daje mu czas na odpowiedź. Informuje, że istnieją miejsca, w których można popracować nad komunikacją, ale nie wskazuje jednej drogi i nie naciska. Po rozmowie zostawia wybór pracownikowi i nie wraca do tematu w kolejnych dniach, jeżeli nie zostanie o to poproszony.

W Warszawie osoby szukające takiego wsparcia mogą skontaktować się z Centrum Psychoterapii Dla Dobra Umysłu w Warszawie, które prowadzi spotkania w gabinetach na Ursynowie i Tarchominie, a także online. Poradnia podaje na swojej stronie, że na początku można skorzystać z bezpłatnej prekonsultacji telefonicznej, podczas której dobiera się odpowiedniego specjalistę.

Gdy sytuacja jest nagła

Jeżeli ktoś w zespole mówi o zamiarze zrobienia sobie krzywdy albo wydaje się, że jego życiu coś zagraża, nie wolno czekać na umówioną wizytę. W takiej sytuacji trzeba natychmiast zadzwonić pod numer alarmowy 112.

Najczęstsze pytania

Czy firma może wymagać od pracownika udziału w treningu umiejętności społecznych?

Udział w takich zajęciach jest decyzją osobistą. Firma może przekazać informację o dostępnych możliwościach, ale nie powinna zobowiązywać do udziału ani prosić o relację z przebiegu spotkań.

Czy trening zastępuje rozmowę z przełożonym?

Nie zastępuje jej. Sprawy organizacyjne, takie jak podział zadań czy zasady spotkań, trzeba uporządkować w firmie niezależnie od tego, czy ktoś korzysta ze wsparcia specjalisty.

Jak ustalić, czy pracownikowi potrzebna jest taka pomoc?

Trudno to ocenić z zewnątrz. Można opisać zaobserwowane sytuacje i zapytać o ich odbiór, a decyzję o szukaniu wsparcia zostawić osobie, której to dotyczy. Dobór formy pomocy ustala specjalista na pierwszej rozmowie.

Ten materiał powstał przy udziale narzędzi sztucznej inteligencji i został sprawdzony przez redakcję. Ilustracje wygenerowano przy użyciu AI.

Zobacz również